ayrıca bilöker’de (biyolokum’da yengem link vermiş sağolsun) katılımcı sinema üzerine de bir yazım var, bir sinemacının fikirlerini almayı isterim…

Aristo’nun kendi vaktinde yapılan tiyatro anlayışını çözümlerken* aldığı notlardan oluşturduğu Poetika adlı eserde tarif edilen klasik tragedya kalıbına uygun, edebi kompozisyonlarda “giriş, gelişme, sonuç” olarak karşımıza çıkan öykünün serimi, düğümlenmesi, doruk noktasına çıkılması ve sonuçta düğümün çözülmesiyle kafamıza kafamıza ahlaki öğretilerin kakılmasını sağlayan anlayışıdır. Düğüm çözüldüğünde insan kötünün ya da tüm soyluluğu ve bilgeliğine rağmen trajik kimse olduğu için gidip göz göre göre yaptığı hata nedeniyle vahim bir sonla karşılaşan esas oğlanın hicap dolu sonundan ders alarak ruhunu arındırır, katarsise uğrar… bu böyle şimşek çakması gibi tarif edilen bir şeydir, insanın tüylerini böyle tiken tiken eder… daha makul açıklamalar için bkz: Poetika…

Bunun mekanik üretimin düşünce dünyasını altüst ettiği modern çağda ne menem anlamsız bir şey olduğuna ve katharsis denen duygunun babylon’un işine yarayan, zottiri boktan bir yönetim aracına dönüşmesiyle ilgili eleştiriler için de bkz: Tiyatro için Küçük Organon (Bertolt Brecht)

*: bu arada aristo kendi dönemindeki epik anlatımı pek de çözememiş, kurgu düzeyinde kalakalmıştır. Aksi takdirde Brecht’in doğu tiyatrolarındaki eylemli duruşu alıp da “Eylem Gestus’la kurulur” demesine gerek kalmaksızın, koca koca topuklu zeki müren pabuçları üzerinde kim olduklarını oyunlarıyla değil, duruş ve görüntülerini yansıtan maskeleriyle anlatan antik dionysos rahiplerinin de az epik olmadıkları daha erkenden bilinir, adı konmayınca kendi de olmayan cinsten, kenar köşe kalmış bir kavram olarak sanayii devrimini beklemezdi…

http://cekirdek.pardus.org.tr/~loker/dosyalar/vendetta.pdf

Dans ettikleri sahnedeki parçayı hatırlamıyorum, ama ben de “Cry me a river”ı çok severim, hani kızı evine ilk getirdiği günün sabahında çalan parça. Senin bahsettiğin parçaya ilgi göstereceğim bir ara vakit bulunca (o sahneyi tekrar izlemek suretiyle). Linkini verdiğin yazını daha önce okumuş ve çok sevmiştim. Ama şimdi daha bir anlam kazandı haliyle, eline sağlık :)

Begümüm, tiz zamanda Ranoş kişiye o filmi ulaştırasın bence. (Ranoşum, bu arada biz de Internet’ten indirdik de izledik valla. Üstelik burada Netflix’tir, Blockbuster mıdır nedir, yani ucuza kiralama yolları da var, ama Türklük işte, deyip geçiyorum şimdilik.)

Lökerciğime gelince :) Eheh, zat-ı alileriniz gibi sosyo-sanatsal bir hayvanla (çok afedersiniz ama bu aslında bir kompliman idi) boy ölçüşmek benim gibi sümüklü bir biyologa düşmez amma ve lakin, benim boyum yine de 1.67 filan.

Diyeceğim o ki, bir eserin kitabını, çizgiromanını okuyup sonra çekilen filmini izlemek durumu, kitapta (ÇR’de) alışıp gördüklerimizin (ve hatta hayal ettiklerimizin) aynısını filmden bekleme yanılgısına düşürüyor bizi. Sadece “ay adamın maskesi hiç çizimlerdeki gibi diildi şekerim” ya da “Ay kısacık olmuş, kırpmışlar her yerinden öykünün” gibi somut veya yüzeysel öğeler değil, “conceptual” öğeler için de söylüyorum bunu. (“conceptual” kelimesinin Türkçesi gelmedi aklıma şu an, gecenin bir vakti, bu cümleleri bile düzgün yazmakta zorlanır olmuşum ben elin ABD’sinde). Konsepçuıl derken, tam da senin “devrim gazı vereyim derken Vendetta arketipi üzerinden yeni bir mesih efsanesi doğuruvermiş” sözlerinle kastettiklerinden bahsediyorum.

Benim gibi, bu çizgiromandan haberi olmayan bir insan, çok doğal olarak bu filmi ilk izleyişinde hastalıklı seviyor. ÇR’sinden, oradaki felsefeden, fikirden bağımsız olarak bakıyor ilk defa gören kişi. O yüzden de süper geliyor insana. Öte yandan, filme dökülmeye çalışılan her kitap/ÇR zaten nasibini alıyor aksiyon olsun, aman herkes (kitabını/ÇRsini okumayanlar da) anlasın dertlerinden. O yüzden böyle eserlerin filmlerinden çok da bir şey beklemiyorum ben hiçbir zaman. Yani “Hepimizin sevdiği bu eserle ilgili böyle de bir çalışma yaptık, alın izleyin işte” hesabı. (Tabi burada bana “E ama bir Otomatik Portakal vardır misal” dersen, ben de “E peki haklısın taam” derim. Ya da mesela ilkokul çocuğu olur “İstisnalar kaideyi bozmaz, hem ayrıca, zevkler ve renkler de tartışılmaz” diye ekler, seni çileden bile çıkarırım.)

Bu arada, “İngiltere ruhunu eritmiş, yerine Amerika ruhu da koyamayınca “In The Middle of Nowhere” bir konum tanımlamış olmuşlar… Ki hoş değil bence…” sözlerine de katılmıyor değilim, filmi izlerken biz de bu durumu sezmedik ve rahatsızlanmadık değil. (Ard arda gelen iki cümlede de aynı “değil” kalıbını kullanmış olmam beni bu noktada ikirciklendirmedi değil:) ehi)

Yine de çok keyif aldım, yine de benim bilgi ve kültür seviyemdeki bir şahsiyet için “aaa ne küsel mesajlar vermiş” dedirten bir filmdi. (Bu sözlerde bir sitem, bir kompleksli insan olma durumu kesinlikle yok. Sen sosyal bilimlere, sinemaya uzman bir insansın, ben fen bilimleri insanıyım diye etmişimdir bu lafı). Gönlümüzde “birkaç kere daha izlerim” tahtlarından birine kurulmuştur – ki ben çoğu filmi bir kereden fazla izlemekten hazzeden bir kişi değilim :)

Toşibam artık Linux ile hiberne olabileceği haberine çok sevindi.

Kuzinkoca olayına hiç girmeyelim :) Hayat devam etsin, Dünya gezegeni milyarlarca insan dolu olsun. Siz de çok leziz bir şahsiyet olun.

Daha da epey laflar hazırlamıştım ben bu filme, ama sonra elephants dream yazmak akla gelince vazgeçtim, taslağı da backup dvd’lerinde kayboldu yoksa gönderiverirdim sana pek hoş olurdu… (ben ancak bir yerlere yazmam gerekince götümü toplayıp yazı yazar hale geldiğim için, bunu altyazı’ya yazacaktım, olmayınca bıraktım) Ama ÇR’yi okumamış olmamla birlikte Moore’un ropörtajlarını okuyunca adama hak verdim… Benim filmde senaryonun basitleşmeye başladığını düşündüğüm ne kadar nokta varsa, ÇR’den uyarlanamayıp amerikan işi çözümlerle geçiştirilmiş… Hepsinden önemlisi kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla yapacağız diye hikayedeki İngiltere ruhunu eritmiş, yerine Amerika ruhu da koyamayınca “In The Middle of Nowhere” bir konum tanımlamış olmuşlar… Ki hoş değil bence…

Bu arada Toshibe dizüstündeki Fn-F2-F3 tuş kombinasyonlarıyla olur mu bilmem, ama hybernate ve benzeri ıvır zıvırlar artık çalışıyor. Rahat rahat laptop moduna geçebileceksin…

Sevdiklerini sevip de sevilememe konusuna hiç girmiyorum, al kocanı vur kuzinine…

artık imzaya gerek kalmadı ama :)
l’o'ker