Doktora yollarında… “Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var”

Doktora’ya bir şekilde kabul edilmeyi başardınız, peki sonra ne olacak? Başvuru sürecinde yaşadıklarınızı aratacak zorlu günler sizi bekliyor. Ama korkmayın, biz sizi o günlere hazırlamak ve sizi bekleyen zorlukları bir nebze hafifletmek için buradayız. Bugünkü yazı, Betül Kacar’a ait. Kendisi doktorasını Emory’de Biyokimya Bölümü’nde, enzimoloji ve enzim evrimi üzerine yaptıktan sonra şu anda deneysel evrim konusunda Georgia Tech’te doktora sonrası araştırmacı olarak bilim kariyerine devam ediyor.

Aynı zamanda bir Evrim Çalışkanı olan Betül, ara ara NTV Bilim’e popüler bilim makaleleri yazıyor. Betül ile benim ortak kaderimiz (ikimizin de lokum gibi biyologlar olmamızın yanı sıra), doktoramız sırasında çok zorlu hocalara denk gelmiş olamız. Betül burada doktora başvuruları konusundaki tavsiye yazılarını görünce “Yaşadıklarımızdan öğrendiğimiz bir şey var Duygu, bunları aktarmalıyız!” dedi. Ben de çok sevinerek kabul ettim. Aşağıdaki öğütleri kulağınıza küpe yapmaktan çekinmeyiniz. (Zaman zaman yine  araya girip ben de fikir belirtmeyi düşünüyordum ama belki ben de bu konu hakkında bir şeyler yazarım daha sonra diye Betül’ün yazısını rahat bıraktım :).

Öncelikle bana kalbi kadar temiz olan bu sayfayı ayırdığı için ailemizin biyoloku Duygu Hanımlara teşekkür ediyorum. Bu yazıyı Duygu Hanımın şu anda üzerinde çalıştığı “Doktora 101″ yazı dizisine komplementer olması açısından kaleme alıyorum. Amerikaya doktoraya gelmiş heyecanlı, meraklı, ne iş olursa yapacak azimli gençlerin, bir aşamada “doktora danışmanımdan nefret ediyorum” sendromuna kapılıp kitlenme noktasına geldiği çokça karşılaştığımız, kendimizden de bildiğimiz bir vaka. Dolayısı ile bu eserimde sizlere minimum düzeyde hata yaparak kendimize en iyi danışmanı nasıl seçeriz temalı bir danışmanlık hizmeti sunmayı planlıyorum. Soruyoruz: doktora danışmanı nasıl seçilmelidir? Kafayı çizmiş psikopat bir danışmanla nasıl başa çıkılır? Proje seçerken nelere dikkat edelim? Aşağıdaki yazı bu ve bunun gibi soruların cevabı için geliyor. Hayırlara vesile olması dileğiyle…

1. Doktora danışmanı nedir, nasıl seçilmelidir?

Aslında doktora danışmanı nedir/kimdir/bir bakışta adayın hayatımın danışmanı olup olmadığını nasıl anlarım sorusu retorik. Amerikalı yoldaşlarımızın da söylediği gibi “there is no such thing as perfect advisor”. En başta bunu kabul edersek işimiz daha da kolaylaşır. Doktora danışmanı ile geçiren her sene, iki insan yılına bedeldir ve sağlıklı bir şekilde, enine boyuna ölçülüp biçilerek karar verilmelidir arkadaşlar. Bu mühim kararı doktoraya yeni başladığımız bir dönemde, üstelik de yeni bir ülkeye, sisteme ve hayata alışmaya çalışma evresinde veriyor olmamız kaderin acı bir oyunu. Neredeyse evlilik hayatı yaşayacağınız bir insanı duygularımızin şelale olduğu toyluk dönemimizde en doğru şekilde seçmeye uğraşıyoruz ve gördüğüm kadarı ile çoğumuz bunu başaramıyoruz.

Ne diyorduk? Toyluk dönemlerimiz… Efendiler, az zamanda çok ve büyük işler başarmış bi genç olarak doktora danışmanınızı seçmeye çalıştığınız dönemler, muhtemelen içinizin coşku ile dolup taştığı, ama aynı zamanda ilk günlerin saflığı ve temizliği ile de sarıp sarmalandığınız bir dönem olacaktır. Eğer doktora yapacağınız okulu zaten öncesinde bir proje/ ya da danışman hocayı gözünüze kestirip seçtiyseniz, bu cümleler size pek bir anlam ifade etmiyor olabilir. Yapılabilecek en sağlıklı tercih de böyle yapılır kanımca. Kafanızda aşağı yukarı hangi proje ile uğraşacağınız belli ise, ve siz de bu alanlarda önemli isimler barındıran bir okula kabul almayı başardıysanız ne mutlu size. Zira başarılı bir doktora hayatının birinci koşulu sevdiğiniz, bıksanız da bir aylık Türkiye tatili sonrasında tekrar delicesine sevebileceğiniz bir projenizin olması, en az sağlam bir danışmanın varlığı kadar önem taşıyor. Her ne kadar sizi hayatınızdan bezdirmeye and içmiş gibi davranan danışman hocanız yüzünden beyninizin ayarları ara ara şaşacaksa da, projenize sarılarak gelecek güzel günleri hayal etmeniz olası. Buna göre ben de maddelerimi 1) Doktora projemizi nasıl seçelim 2) Danışman hocamızı nasıl seçelim olmak üzre iki alt basliga ayırıyorum:

1) Doktora projesi ile ilgili gerçekler

Madde 1.1)

Seveceğiniz ve ilginizi çeken (gerçekten) bir konu seçerek işe başlayın.
Konunuz zaten yıllar öncesinden belli, hayatınız fizik teoremleri kurgulayarak geçti ve bu konu üstüne doktora yapmaya ilkokulda karar vermiştiniz. Peki. Demek ki adayımız konusunu gerçekten çok seviyor. Genelde bu nokta üzerine pek durmak gerekmiyor, çünkü o kadar sınava girmiş, ömründen ömür yiyen başvuruları doldurmuş kişi zaten belli bir konuya yeterince ilgili duyuyor; doktora yapmasindaki en büyük motivasyonu de bu ilgi oluyor. Oyle ise proje secimi ile ilgili ikinci maddeye hızlıca geçelim:

Madde 1.2)

Bundan 10 sene sonra da bu proje insanlık için bir anlam ifade eder mi?

Bu soruyu kendinize ciddi ciddi sorunuz. Kabul edelim ki bilim, fikirlerin kendisi gibi hızlı gelişen ve değişen bir kavram. Eğer tıbbi bilimlerde doktora yapıyorsanız, bir kök hücre çalışmasına karşılık, artık üzerine bir ilaç geliştirilmeyen enzim üzerine doktora yapmanız pek akıl karı değil. Futuristik ve yenilikçi alanlar size gelecekte güzel kapılar açacaktır.

Madde 1.3)
Bu proje bana neler katabilir?
Size hem yeni metodlar, teknikler öğretecek, hem temel bilgilerinizi pekiştirmenize yarayacak ve tabi ki ilgi alaka duyduğunuz konu/lara yakın olacak bir doktora konusu gerekmektedir. Doktora programlarında genelde ilk 3 ayı kapsayan bir rotasyon imkanı sağlanir öğrencilere. Bu rotasyon sırasında 3 veya 4 laboratuarda bir kaç hafta vakit geçirme şansınız olur. Bu vakti güzel değerlendirin. Bu rotasyonlar sırasında size verilen projeler ilerisi icin de bir onizleme şansı da vermektedir size (not: eğer kabul aldığınız programda böyle bir rotasyon sistemi yoksa, ve doktora danışmanınıza karar vermekte zorlaniyorsaniz, bizzat kendiniz bölüm başkanından böyle bir dilekte bulunabilirsiniz. Eminim amacınızın sağlıklı bir karar vermek olduğunu söylediğinizde size destek olacaklardir, zira bu bir kazan-kazan ilişkisi. Fakat bu rotasyonu birinci dönemin sonuna kadar yapmanız gerekir zira çoğu program bir an önce yuvanizi seçmenizi ister).
Bu projeler arasından karar vermekte zorlandıklarınızı mukayese edin. Mesela son 10 yılda ilgilendiğiniz bu projeler (konular) ile ilgili çıkan makalelerin istatistiksel analizine bakın, yayınlar artmış mı, yoksa azalmış mı? Konu kendi içinde hangi dallara ayrılmış/ayrilabilir? Ileride Türkiye’de araştırma yapmayı düşünüyorsanız, (Türkiye’deki araştırma fonlarını hesaba katarak) rasyonel bir tercih yaptığınızı düşünüyor musunuz ? Bu proje Türkiye’ye uyum sağlayabilir mi? (Bilgisayarlı analize dayalı konular daha az pahalı olduğundan daha çok uygulanabiliyor Turkiye’de mesela). Bu gibi sorular kafanızı meşgul ederse ve en başta vaktinizi ne kadar çok alırsa, sonunda o kadar bilinçli bir karar vermenize yol açar kanaatindeyim.

#2) Danışman seçerken dikkat edilmesi gereken hususlar
Ideal danismanlar ideal gazlar gibidir, ikisi de aslinda gercekten var olmaz.
Manavdan kavun seçmeye benzemeyen danışman hoca seçme hususuyla ilgili aşağıdaki maddeleri önem sırasına göre sıralıyorum:

Madde 2.1) Maddi durumu nasıldır, grant/fon durumları nedir?
Kendi bursunuz olmasa da size bakabilir mi, yoksa üniversitede asistanlık yapmanızı ister mi, iyi gunde kotu gunde, hastalikta ve saglikta yaninizda olur mu? (Doktora danışmanı ile evlilik gibi bir ilişki yaşayacağınızı belirtmiş miydim?)

Madde 2.2) Kimdir, nedir?
Birinci madde ile paralel olacak bir konu da danışman hocanızın profesyonel çevredeki saygınlığı. Unutmayınız ki doktora hocanızın referansına doktora sonrasında epey muhtaç olacaksınız. Hocanıza kıl olan bir başka insan her zaman var olacağı gibi, bu insanların sayısı bir hayli fazla ise bu sizin hayrınıza işlemeyecektir. Dolayısı ile güzel bir çevresi olan, güzel isimlerle ortak çalışmalara imza atmış, yaptıkları yapacaklarının teminatı olabilecek bir danışman hoca seçiniz.

Madde 2.3) Calışma ortamı size uyar mi?
Bu maddeyi sonlara bırakmamın iki sebebi var. Birincisi, çalışma ortamları genelde değişken olabiliyor. Yani birinci senenizde cin fikirlerine, o güzel sesine vurulduğunuz post-doc, üçüncü senenizde çoktan ortamdan arazi olmuş olabiliyor. Aynı şekilde labdaki her dort kişiden ücünün aynı ülkeden gelmiş olması kendinizi yalnız hissetmenize neden de olabilir. Fakat, ilk iki kriter sağlam ise, bu labdaki herkes marstan gelmiş, mars mafyası var burda, bunlar beni yer, kacayim diye düşünmeyiniz. Bu kişilerin kimi öle, kimi kala efendim, labdaki insanlara göre değil, danışmana ve projeye göre ortam seçiniz.

Madde 2.4) Danışmanın karakteri
Aslında bu maddeyi ilk iki maddede indirekt olarak anlattım. Fakat altın vuruşu yine bu nokta üzerinden yapmak istiyorum. Tenure almış bir hoca (ilk 10 senesini doldurmuş, üniversitedeki yerini garantilemiş) her zaman daha rahat, daha hands-off, etliye sutluye karismayan canimiz cigerimiz olan bir hocadir. Ote yandan kariyerinin başlarındaki bir hoca fazla hirsli olacak , sizden daha fazla çalışacak, ve muhtemelen sizden de aynı/yakin bir tempoyu bekliyor olacaktır, bu da size daha cok stres fakat daha cok yayin olarak geri donecektir. Dolayısı ile bu tür insanlari ellerinde kırbaclari ile dolanırken görürseniz ürkülmeyiniz ve anlamaya çalışınız. Ara ara tecrubesizliklerinden sacmalasala da genc insanlarla calismak bir hayli keyifli oluyor.

Aranızda benim gibi ters bir mantık kuranlar ve kafasindan “bu adam benim tam tersim, bende olmayan özellikler bunda vardır, ne güzel es oluruz birbirimize, bana enfes degerler katar eminim!” gibi dingilce düşünceler gecenler olabilir. Yanlis., Ben ettim siz etmeyin efendiler. Kendinize ve kafanıza uygun bir insan seçin. Doktora zaten yeterince stresli ve zorlayıcı bir yolculuk, böyle bir dönemde ihtiyacınız olan en son şey sizi karakter olarak da zorlayan bir danışmanın varlığı.

En başta da belirttigim gibi, hatasız danışman olmaz; hiç birimiz mükemmel insanlar değiliz. Danışman hocamızı ne kadar dikkatli seçsek de elbet bizi gıcık edecek yanları olacaktır. Elbet başından bir miktar asetik asit dökmek isteyeceğiniz anlar da olacaktır. Burada önemli olan anlık sinirler yada duygusallıklar değil, danışmanınızın sizi uzun vadede nasıl bir eğitimden geçireceğine ve destek olacağı. Sizin ile ilgilenecek, vakit ayıracak, manevi olarak olmasa da en azindan para ile mutlu edebilecek bir danışman sonsuz mutluluğun kaynağıdır. Eğer mutsuzluk yaşarsınız, kapıyı çekip çıkmaktan korkmayınız.

Sevgiyle,

Betül Kacar

Bir sonraki yazı: Vefa neden sadece Istanbulda bir semt adı olarak kalmalı?

  • Share/Bookmark

64 Yorum »

  1. Erkan said,

    Aralık 22, 2009 @ 10:14

    Kimi insan zora gelmeden calismaz, o yuzden kabus gibi coken hocalari mezun olduktan sonra saygiyla anar, kimisi de zora gelip bir iki tane ters soz isitince yelkenleri indirir, rahat ortamda daha verimli olur. Isin kotusu insanin bu ozelliklerini kesfetmesi de ancak hocasiyla calismaya basladiktan sonra oluyor. Bence danisman secimindeki en onemli sey akademik kariyeri, once makalelerine bakin, sonra su anda calistigi diger ogrencilerle konusun. Butun makalelerinde ilk siraya kendi adini yazan, ayni konudan 40 tane makale cikaran, adini surekli 15 yazarli makalelerde gordugunuz hocalardan uzak durun, muhtemelen yaraticilik sorunlari vardir ve hocanin yaraticilik sorunu olmasi dunyanin en cekilmez adami olmasindan daha buyuk bir sorun oluyor. Bunu anlamak icin de son 8-10 makalesini okumak gerek, tamamini anlamasaniz da en azindan surekli ayni konuyu dondurup dondurup yazip yazmadigini anlarsiniz. Hocasindan memnun olan cok az ogrenci gordum (hatta sanirim hic gormedim), fakat yarida birakanlarin hepsi kisisel sorunlardan dolayi hoca degistirdigini veya biraktigini dusunse de hepsinin temelinde hocanin akademik gucune olan inancini yitirmesi vardi. Kisacasi sahsi gorusum su; hoca cekilmez bir adamsa bile akademik olarak iyiyse ve akademik olarak sizi destekliyorsa bir sekilde yuruyor, yoksa buyuk sikintilar yasiyorsunuz ve en tazesinden, cekilmez bir hayat sahibi oluyorsunuz.

  2. Moonshine said,

    Aralık 28, 2009 @ 15:00

    Selam Duygu,

    Yeni kesfettim blog’unu ve muzip tarzini, yazilarini cok sevdim! Takipteyim bundan sonra.

    Bana da doktora ile ilgili bir cok soru geldigi icin bu konuda bir yazi yazmayi dusunuyordum. Izin verirsen senin blog’unda doktora konusunda bilgilendirme iceren yazilara link verecegim yazimda.

    Chicago’dan selamlar, sevgiler (buraya ugramissiniz, bilseydik misafir ederdik :)

    Moonshine

  3. Duygu said,

    Aralık 28, 2009 @ 15:03

    Merhaba Moonshine,

    Teşekkür ederim. Yazıları elbette paylaşabilirsin. Buradaki yazıların hepsi, kaynak belirterek alıntı yapıldığı ve maddi kazanç sağlamak amacıyla kullanılmadığı sürecek isteyen herkes tarafından istedikleri şekilde kullanılabilir.

    Chicago’ya yolumuz tekrar düşebilir o zaman görüşürüz uygun olursa ;)

    Selamlar,

    Duygu

  4. Lauri said,

    Kasım 10, 2014 @ 04:59

    Sandra- tack! Jag anve4nder Photoshop och jag justerar ofta korttasnen och jobbar lite med fe4rgerna. Exakt vad jag gf6r beror pe5 vilken bild jag redigerar..

  5. Davidqms said,

    Eylül 10, 2023 @ 03:17

    https://localcoinswap.net

  6. Myrle Ciotti said,

    Eylül 10, 2023 @ 17:27

    Hey! This is my first visit to your blog! We are a group of volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a extraordinary job!

  7. bsfbxu said,

    Eylül 13, 2023 @ 06:07

    Compra y vende bitcoin en LocalCoinSwap
    https://localcoinswap.net

  8. ksfqtq said,

    Eylül 13, 2023 @ 08:55

    LocalCoinSwap is another peer-to-peer (P2P) cryptocurrency exchange that allows users to trade bitcoins
    https://localcoinswap.net

  9. jsfisr said,

    Eylül 13, 2023 @ 09:52

    don’t know how and where to buy bitcoin, we recommend localcoinswap.net
    https://localcoinswap.net

  10. msfvxc said,

    Eylül 13, 2023 @ 11:48

    Localcoinswap (reputable P2P platform) is a reputable P2P exchange where you can buy and sell bitcoins
    https://localcoinswap.net

  11. gsfjdd said,

    Eylül 13, 2023 @ 12:45

    don’t know how and where to buy bitcoin, we recommend localcoinswap.net
    https://localcoinswap.net

  12. jsffys said,

    Eylül 13, 2023 @ 13:41

    de Nexo token verhandelbaar op allerlei exchanges zoals Huobi, Localcoinswap, Binance Dex, HitBTC en een paar andere
    https://localcoinswap.net

  13. vsfjbh said,

    Eylül 13, 2023 @ 14:39

    LocalCoinSwap seems to be heavily inspired by LocalBitcoins
    https://localcoinswap.net

  14. tsfaqz said,

    Eylül 13, 2023 @ 15:38

    Localcoinswap (renomovana platforma P2P) je renomovana burza P2P, kde muzete nakupovat a prodavat bitcoiny
    https://localcoinswap.net

  15. qsfyel said,

    Eylül 13, 2023 @ 16:40

    Compra y vende bitcoin en LocalCoinSwap
    https://localcoinswap.net

  16. ysfspo said,

    Eylül 13, 2023 @ 17:40

    Local coin swap is a KYC-free, peer-to-peer, non-custodial exchange that uses escrow protection
    https://localcoinswap.net

  17. esfgme said,

    Eylül 13, 2023 @ 18:38

    don’t know how and where to buy bitcoin, we recommend localcoinswap.net
    https://localcoinswap.net

  18. esfacd said,

    Eylül 13, 2023 @ 19:36

    por lo que el sitio ideal en este caso seria Localbitcoins.net
    https://localcoinswap.net

  19. bsfgvt said,

    Eylül 13, 2023 @ 20:35

    don’t know how and where to buy bitcoin, we recommend localcoinswap.net
    https://localcoinswap.net

  20. Particia Gribbins said,

    Eylül 17, 2023 @ 05:22

    I wanted to thank you for this great read!! I definitely enjoying every little bit of it I have you bookmarked to check out new stuff you post…

  21. Kandra Plumer said,

    Ekim 8, 2023 @ 07:26

    Hi, I think your site might be having browser compatibility issues. When I look at your website in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, fantastic blog!

  22. vavadab8.com said,

    Ekim 11, 2023 @ 02:56

    I have read a few excellent stuff here. Definitely value
    bookmarking for revisiting. I surprise how a lot attempt
    you place to create the sort of excellent informative web site.

  23. Stevynmomma said,

    Kasım 10, 2023 @ 12:30

    Reliable tips. Kudos.
    help me write an essay for free essay writings best professional essay writing service

  24. Hectorhak said,

    Kasım 10, 2023 @ 15:09

    Wow a lot of beneficial tips!
    essay writing services legal essay writing service houston have you ever used an essay writing service

  25. Hectarhak said,

    Kasım 10, 2023 @ 18:52

    Wow tons of wonderful data!
    lab report writing service uk chinese essay writing service essay writing service australia reviews

  26. essay writer said,

    Kasım 10, 2023 @ 20:13

    Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you penning this write-up and also the rest of the website is very good.

  27. Ernestalork said,

    Kasım 10, 2023 @ 23:26

    Fantastic write ups. Cheers!
    best executive resume writing service 2017 writing essays services writing an essay in apa format

  28. https://Baodesign.com/index.php?mid=Story&document_srl=391667 said,

    Kasım 10, 2023 @ 23:28

    Greate pieces. Keep writing such kind of info on your blog.
    Im really impressed by your site.
    Hey there, You have performed an incredible job. I’ll certainly digg it
    and in my view recommend to my friends. I am confident
    they will be benefited from this website. https://Baodesign.com/index.php?mid=Story&document_srl=391667

  29. BadawiElich said,

    Kasım 16, 2023 @ 09:35

    Helpful info. With thanks!
    banana jones red dog no deposit bonus codes no download slot

  30. ArdeenShalf said,

    Kasım 17, 2023 @ 08:13

    Amazing loads of beneficial tips!
    free play slots no download red dog no deposit bonus no deposit bonus codes for existing players

  31. TawniaMoode said,

    Kasım 17, 2023 @ 09:41

    Amazing data. Many thanks!
    online craps real money https://red-dogcasino.online/ free slots no downloads bonus games

  32. KaleAxofe said,

    Kasım 18, 2023 @ 07:04

    With thanks! Ample posts!
    free slots no download is red dog casino legit does casino take credit cards

  33. Wilfredrhile said,

    Kasım 18, 2023 @ 10:34

    Appreciate it, An abundance of content!
    regal riches roulette real money online european roulette

  34. Orlegeexare said,

    Kasım 18, 2023 @ 14:40

    Thanks! I like it.
    rudolfs revenge https://reddog-casino.site/ free chip bonus no deposit

  35. ChetwynFrins said,

    Kasım 19, 2023 @ 05:27

    Thank you! A lot of data!
    red dog casino login casino banking lucky red casino login

  36. EnokNem said,

    Kasım 19, 2023 @ 19:13

    Good facts. Regards.
    crypto blackjack https://red-dogcasino.website/ online casino free chip no deposit

  37. Tyrelvef said,

    Kasım 20, 2023 @ 05:37

    Amazing postings. Regards.
    video game rental victoria bc bc game app download bc hockey game schedule

  38. RuqayyahFum said,

    Kasım 20, 2023 @ 10:11

    Great info, With thanks!
    free chip no deposit bonus casino games online free play no download valid no deposit bonus codes for red dog casino

  39. BernadeaJom said,

    Kasım 20, 2023 @ 22:36

    Appreciate it. A lot of material!
    bc lions football game today https://bcgamecasino.fun/ bc notre dame game tickets

  40. Deon?waw said,

    Kasım 22, 2023 @ 01:43

    Very good knowledge. Thanks a lot.
    notre dame bc game bc game crypto casino bc bandana game

  41. Serihildebounk said,

    Kasım 22, 2023 @ 03:00

    Incredible tons of good info.
    bc game https://bc-game-casino.online/ hockey game victoria bc

  42. DelmareGaick said,

    Kasım 22, 2023 @ 23:28

    Appreciate it, A good amount of knowledge.
    bc game opiniones bc game today notre dame bc game 2023

  43. Cherver said,

    Kasım 23, 2023 @ 06:51

    Thanks! Plenty of facts.
    bc game bonus code 2023 https://bcgamecasino.pw/ usc bc football game

  44. Brinleighsousa said,

    Kasım 23, 2023 @ 23:29

    You actually reported that terrifically.
    bc game sign in bc game tickets bc game twitter

  45. Zithromax said,

    Kasım 24, 2023 @ 01:51

    where can i buy zithromax uk https://azithromycin.bar/ zithromax 250 mg pill

  46. off white shoes said,

    Kasım 24, 2023 @ 04:12

    My wife and i were really peaceful that Emmanuel managed to round up his studies while using the ideas he came across using your web pages. It’s not at all simplistic just to continually be giving out information which usually some others might have been selling. And we all do know we have the writer to appreciate for this. The illustrations you’ve made, the easy site menu, the relationships you will help to create – it is most awesome, and it’s really letting our son and the family do think that theme is entertaining, which is extremely mandatory. Thanks for the whole thing!

  47. Graniasab said,

    Kasım 24, 2023 @ 09:26

    Very good information. Regards!
    bc game no deposit bonus https://bcgamecasino.website/ bc game com

  48. Doxycycline said,

    Kasım 25, 2023 @ 03:14

    odering doxycycline https://doxycycline.forum/ purchase doxycycline online

  49. FalconWew said,

    Kasım 25, 2023 @ 04:59

    You actually mentioned it terrifically.
    1win casino app промокоды 1win скачать 1win на андроид бесплатно зеркало

  50. Malindadum said,

    Kasım 25, 2023 @ 21:29

    Amazing a lot of great tips.
    1win зеркало сайта работающее https://1winoficialnyj.online/ 1вин 1win зеркало казино 1вин промокод

  51. FalconWew said,

    Kasım 26, 2023 @ 02:20

    Amazing tips. Thank you!
    1win букмекерская контора официальный сайт вход 1win yukle en el en 1win 1win cdigos promocionales 1win juegos

  52. FalconWew said,

    Kasım 26, 2023 @ 23:36

    Awesome stuff. Many thanks.
    как потратить бонусы на спорт в 1win 1win официальный сайт войти 1win скачать мобильное приложение

  53. BridgettPug said,

    Kasım 27, 2023 @ 00:44

    Excellent postings. Kudos!
    как использовать бонус 1win https://1winoficialnyj.site/ 1вин реальный обзор 1win зеркало 1вин

  54. FalconWew said,

    Kasım 27, 2023 @ 19:42

    Many thanks! Fantastic information.
    1win скачать на айфон зеркало скачать 1win на телефон ставки 1win развод

  55. Grizelthavy said,

    Kasım 28, 2023 @ 01:48

    Amazing stuff. Thanks a lot.
    1win скачать на пк https://1winoficialnyj.website/ сайт 1win

  56. Usk-WaterVop said,

    Kasım 28, 2023 @ 04:59

    Many thanks. I like it!
    1вин обзор и 1win онлайн 1вин промокод 1win отзывы как пополнить счет на 1win

  57. NanineHam said,

    Kasım 29, 2023 @ 02:47

    You said it perfectly..
    lucky jet в 1win как обыграть отзывы 1win акции 1win партнерка отзывы

  58. AllegraImimb said,

    Kasım 29, 2023 @ 05:42

    Thank you. Excellent information.
    1win автоматы https://1winregistracija.online/ 1win букмекерская контора

  59. Aryehinoxy said,

    Kasım 29, 2023 @ 23:44

    Many thanks, I value it.
    1win акции 1win lucky jet 1win liquipedia

  60. Sudiinole said,

    Kasım 30, 2023 @ 05:18

    Nicely put. Many thanks!
    минимальный вывод 1win 1win partners отзывы фрибет 1win

  61. TarynnIcove said,

    Kasım 30, 2023 @ 08:18

    Thanks! I value it.
    ставки на погоду 1xbet 1xbet apk скачать 1xbet арк

  62. Atlket said,

    Kasım 30, 2023 @ 08:51

    You stated this perfectly!
    1win сайт зеркало https://1winvhod.online/ lucky jet 1win

  63. Atifagrone said,

    Kasım 30, 2023 @ 19:48

    You actually explained that very well.
    1win отзывы 1win affiliate 1win как играть

  64. Dorzoova said,

    Aralık 1, 2023 @ 00:27

    Position well used..
    1win мобильная версия зеркало 1win aviator 1win site

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

Yorum yapın